|
|
|
Tartışmalı
konu Kortizon
Hekimler
onu çok yetenekli buluyor, fakat hastalar içinse
saf zehir.
Kortizon
hakkında en sık karşılaşılan
yedi önyargı ve bunların gerçeklik payı:
1.
Kortizon saf kimyasaldır
Doğru:
Kortizon ilacı yapay olarak üretilir. Ancak bu nedenle
bazılarının dediği gibi saf zehir
değildir.
Cortisol
hormonu böbreküstü bezinde üretilmektedir
ve insanlar için hayati derecede önem taşımaktadır.
Metabolizmayı, vücudun kendi savunma sistemini, kan
dolaşımı ve merkezi sinir sistemini etkilemektedir.
Ağrı,
enflamasyon ve ateşle karşılaşıldığında,
vücut, bedenin taleplerini daha iyi karşılayabilmek
için bunu fazlalaştırarak salgılamaya
başlar. Enflamasyon önleyici olan bu pozitif özellikler,
bilim adamlarını çekmiştir. Doğal
„İmal talimatına“ sadık kalarak
etkin maddeyi laboratuarda imal etmektedirler.
Modern
preparatlar, düşük dozaja rağmen optimal
yardımda bulunacak ve mümkün olduğunca
az yan etki oluşturacak şekilde üretilmektedir.
Harici uygulama için olan preparatlar tercihen hastalık
kaynağında etkide bulunur, örneğin enflamasyon
oluşumu gözlenen bir cilt yerinde.
Kortizon
preperatlarının etki yelpazesi geniştir:
Doktorlar
bunları cilt hastalıklarında, örneğin
sedef hastalığı veya neurodermitis söz
konusu olduğunda yazmaktadır. Kortizon ayrıca
romatizma, astım ve alerjik hastalıklarda kullanılmaktadır.
2. Kortizon şişiriyor
Kortizon gerçekten şişmanlatıyor mu?
Uzmanlar "Hayır" diyor. Cilt hastalıklarına
karşı kullanılan kortizon içerikli
merhem ve kremler, doğru ve kurallara uygun kullanımda
ağırlık ve görünüm üzerinde
bir etkiye sahip değildir. Bunlar ilk etapta sadece cilde
dıştan etkide bulunmaktadır. Ancak uzun süreli
ve dahili kullanımda (Örneğin infüzyon,
iğne veya tablet olarak), dokulara su yerleşebilir
ve beden ağırlığı artabilir.
3. Kortizon organlara zarar veriyor
Birçok hasta şuna inanmaktadır: Kortizon
bir şeytan icadıdır ve hatta organlara bile
saldırmaktadır. Bu yanlıştır.
Kortizonu harici olarak krem, merhem veya sprey şeklinde
kullananlar ve öngörülen dozaja uyanların
hiçbir şeyden korkmasın gerek yoktur. Kas
kütlesinin azalması gibi muhtemel yan etkiler, ancak
dahili ve uzun süreli uygulamalarda tehdit etmektedir. İnfüzyon,
iğne ve tablet olarak verildiğinde etkin maddeler
kan dolaşımı sayesinde hastalık kaynağına
ulaşır, mesela iltihaplı bir ekleme. Uzun
vadede bu organizmaya yük getirebilir.
4. Merhem veya tabletler bu aynı şey
değil mi
Hap veya krem her ikisinde de kortizon bulunabilmektedir.
Ancak yan etkileri söz konusu olduğunda, bir hap mı
yuttuğunuz yoksa krem mi sürdüğünüz
bir fark yaratmaktadır. Tabletler mide-bağırsak-güzergahı
üzerinden kan dolaşımına ulaşır.
Kan, etkin maddeyi bütün vücuda dağıtır.
Bu, sadece asıl hastalık kaynağı ile
kısıtlı değildir. Bu sistematik etki
daha fazla yan etkilere yol açabilmektedir. Bu, krem veya
merhem ile arasındaki farktır: Krem veya merhem,
temel olarak sürüldükleri bölgede etki ederler.
5. Kortizon yüzünden cilt inceliyor
Kısa süreli olarak bir böcek sokmasını
veya güneş yanığını kortizon
ile tedavi edenlerin korkmasına gerek yoktur. Cilt bu nedenle
hasar görmemektedir.
Uzun süreli bir tedavide şu geçerlidir:
Kortizon içeren preperatları uzun süreli olarak
ve yüksek dozda cildine süren kişiler, cilt yapısının
değişeceğini de hesaba katmalıdır.
Ancak cilt doktoru, yan etkilerin hastalar açısından
mümkün olduğunca düşük tutulmasına
dikkat etmektedir:
Kortizon terapisini bireysel olarak cilt tipine, cilt hastalığının
yerine ve durumuna göre ayarlamaktadır.
Etkilenen cilt bölümünün yüzde mi, yoksa
kıllı bir vücut bölgesinde mi bulunduğu
bir fark yaratmaktadır.
Cilt doktoru buna bağlı olarak yağ içeren
temeller ve emülsiyonlar arasında seçim yapmaktadır.
Cildi ayrıca koruyabilmek için hastalar, iltihaplı
ve tahriş olmuş cildin bakımını,
daha az akut evrelerde, kortizon içermeyen bir preparatla,
bir baz kremle yapmalıdır. Kortizon preperatlarından
vazgeçip vazgeçemeyeceğinizi veya ne zaman
vazgeçebileceğinizi yine doktorunuz belirlemektedir.
6. Kortizon sadece kısa vadeli işe yarıyor
Kortizon: Büyük bir yardım, fakat sadece kısa
süreli.
Birçok hasta buna inanıyor. İlacı
reddediyor. Fakat haksız yere: Çok tartışılan
bu preperat sadece güneş yanığı
gibi akut cilt problemlerini iyileştirmekle kalmıyor.
Sedef hastalığı veya neurodermitis gibi cilt
hastalıklarında kortizon terapinin en önemli
ayağı. Burada da şu geçerli: Düzenli
uygulamanın yanında, cilt hastalığının
uzun vadeli ve başarılı bir şekilde
tedavi edilebilmesi için bireye göre ayarlanmış
doz önemlidir.
7. Kortizon kemiklere zarar veriyor
Kortizon kemikleri etkiliyor mu?
Uzun süreli ve içten alınması halinde,
bu yan etkinin maalesef ortaya çıktığını
söylüyor uzmanlar. Bu nedenle tedavi eden doktor faydaları
ve riskleri itinayla tartıyor. Hastaya bir yandan optimal
fayda sağlayan ve öte yandan mümkün olduğunca
az yan etki getiren bir dozu seçmektedir. Bir kortizon
terapisinde kemik kaybının önlenmesi için,
doktorlar ek olarak Vitamin D ve kalsiyum preperatları
vermektedir.
|
|